Tác dụng phụ của ARV trong điều trị HIV và hướng xử lý

 Mục đích của việc điều trị HIV bằng ARV nhằm ức chế quá trình nhân lên của virus trong cơ thể và phục hồi chức năng miễn dịch của cơ thể. Lợi ích của việc điều trị ARV là giảm thiểu, phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng cơ hội, nâng cao sức khỏe và cải thiện chất lượng cuộc sống của người nhiễm HIV. Tuy nhiên, các phác đồ ARV đều có những tác dụng ngoại ý không mong muốn, đặc biệt là ở những bệnh nhân mới điều trị. Bài viết dưới đây giới thiệu về tác dụng phụ của  ARV và cách xử trí.

Các phác đồ ARV bậc 1 đang sử dụng tại Việt Nam

Theo quyết định 5456/QĐ-BYT về hướng dẫn điều trị và chăm sóc HIV/AIDS, ban hành ngày 20/11/2019, người nhiễm HIV sẽ được tư vấn và bắt đầu điều trị thuốc ARV. Phác đồ ARV bậc 1 thường được sử dụng cho người mới bắt đầu điều trị HIV như bảng dưới đây:

Tác dụng phụ của ARV và cách xử trí

1. Buồn nôn, nôn

Nôn và buồn nôn là tác dụng phụ thường gặp khi điều trị ARV. Người bệnh có thể dùng thuốc ngay trong hoặc sau bữa ăn để hạn chế tác dụng phụ này.

2. Tiêu chảy

Tiêu chảy là tác dụng phụ trong thời gian đầu điều trị HIV bằng ARV. Người bệnh nên uống nước lọc, oresol, nước điện giải, nước trái cây, truyền dịch để bù nước và dùng thuốc chống tiêu chảy như smecta. Gặp bác sĩ ngay nếu tiêu chảy kéo dài hoặc xảy ra nhiều lần.

3. Đau đầu

Các loại thuốc giảm đau thông thường như paracetamol có thể giúp người điều trị bằng ARV cải thiện tình trạng đau đầu do tác dụng phụ của thuốc.

4. Đau, khó chịu ở bụng

Tình trạng đau bụng có thể kéo dài vài ngày sau đó tự hết. Nếu đau bụng kéo dài nhiều ngày liên tục, cần đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra và loại trừ các trường hợp đau dạ dày, đau ruột thừa…

5. Nổi ban đỏ, ngứa

Phát ban dị ứng thuốc ARV thường tự hết hoặc hết sau khi dùng thuốc chống dị ứng. Nếu phát ban không hết sau 1 tuần, người bệnh cần đến cơ sở y tế hoặc phòng khám gần nhất để được bác sĩ tư vấn.

6. Thiếu máu

Một số thành phần trong thuốc điều trị HIV có thể ức chế:

• Tủy xương, gây thiếu máu với triệu chứng hoa mắt.
• Chóng mặt sau 4-6 tuần hoặc vài tháng dùng thuốc.
• Người dùng ARV có thể bổ sung vitamin B12, sắt, folic để khắc phục.

7. Rối loạn giấc ngủ, hay gặp ác mộng khi ngủ

Người gặp triệu chứng này nên dùng thuốc ARV trước khi ngủ và có thể dùng thêm thuốc an thần hoặc hỗ trợ giấc ngủ. Triệu chứng thường không kéo dài, chấm dứt sau 1-2 tuần điều trị.

ALO CARE – Hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn diện

ALO CARE chuyên cung cấp dịch vụ điều trị HIV và các bệnh tình dục uy tín, chất lượng, bảo mật thông tin khách hàng. Liên hệ ngay để được tư vấn và hỗ trợ tốt nhất.

• Website: phongkhamalocare.com
• Zalo OA: zalo.me/3727678640338389936
• Group: facebook.com/groups/hivconhuloidon