WHO tuyên bố đậu mùa khỉ là tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu

Ngày 15/8/2024, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chính thức tuyên bố tình trạng khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng (PHEIC) liên quan đến đợt bùng phát dịch đậu mùa khỉ tại nhiều quốc gia châu Phi. Quyết định này xuất phát từ việc virus đậu mùa khỉ lan rộng với tốc độ báo động và nguy cơ lây lan vượt ra ngoài lục địa.

Đậu mùa khỉ – Nguy cơ bùng phát toàn cầu

Theo WHO, chủng virus đậu mùa khỉ mới mang tên Clade Ib đang lây lan mạnh mẽ hơn so với các chủng trước đây, đặc biệt thông qua tiếp xúc gần. Dịch bệnh không chỉ bùng phát ở Cộng hòa Dân chủ Congo mà còn lan rộng sang nhiều nước lân cận, khiến hàng loạt quốc gia châu Phi đang phải đối mặt với nguy cơ bùng nổ dịch.

Trong báo cáo của WHO, tình trạng khẩn cấp lần này nhắm đến việc kêu gọi các quốc gia thành viên tăng cường phối hợp quốc tế, đặc biệt trong việc cung cấp vaccine và phương pháp điều trị hiệu quả. Các quốc gia phát triển hiện đã có sẵn nguồn vaccine phòng bệnh, trong khi những nước có thu nhập thấp vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn cung cấp này.

Xem thêm: Đậu mùa khỉ và những điều cần biết

Đợt bùng phát dịch đậu mùa khỉ tại châu Phi

Châu Phi hiện là trung tâm của dịch với 10 quốc gia ghi nhận các ca bệnh. Cộng hòa Dân chủ Congo là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, với hơn 96% tổng số ca nhiễm bệnh trên toàn châu lục. Các báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (CDC) cho thấy, số ca nhiễm đã tăng 160% trong năm nay, cùng với sự gia tăng đáng kể số trường hợp tử vong (tăng 19%).

Điều đáng lo ngại là chủng Clade Ib của virus đậu mùa khỉ có khả năng lây lan dễ dàng hơn qua các tiếp xúc gần, khiến các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch có nguy cơ cao gặp các biến chứng nghiêm trọng.

Dịch đậu mùa khỉ toàn cầu và các bài học từ quá khứ

WHO đã khuyến nghị rằng, với sự lây lan nhanh chóng của dịch, một phản ứng quốc tế mạnh mẽ là điều cần thiết. Các quốc gia cần chia sẻ nguồn lực, bao gồm vaccine, phương pháp điều trị, cũng như tài trợ để hạn chế sự lây lan của virus. Các quốc gia phát triển có thể hỗ trợ bằng cách cung cấp thêm vaccine và tăng cường hỗ trợ tài chính cho các quốc gia châu Phi.

Vào năm 2022, WHO đã từng tuyên bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu do đậu mùa khỉ khi dịch bệnh này lây lan ra hơn 70 quốc gia. Tuy nhiên, nhờ có sự can thiệp quốc tế và việc phát triển vaccine, tình trạng này đã được kiểm soát. WHO đã gỡ bỏ tình trạng khẩn cấp vào tháng 5/2022. Tuy nhiên, dịch bệnh vẫn tiếp tục hoành hành tại các khu vực có hệ thống y tế kém phát triển, đặc biệt là ở châu Phi.

Trong giai đoạn từ năm 2021 đến 2023, thế giới ghi nhận 92.000 ca nhiễm và 167 trường hợp tử vong vì đậu mùa khỉ, phần lớn liên quan đến nam giới có quan hệ tình dục đồng giới và những người có nhiều bạn tình.

Triệu chứng và cách phòng ngừa bệnh

Đậu mùa khỉ là một bệnh do virus gây ra, lây truyền qua tiếp xúc gần, với các triệu chứng ban đầu giống cúm như sốt, đau đầu, mệt mỏi và các nốt mụn mủ xuất hiện trên da. Bệnh thường diễn biến nhẹ nhưng có thể trở nặng và gây tử vong, đặc biệt ở những người có hệ miễn dịch yếu.

Việc phòng ngừa đậu mùa khỉ đòi hỏi hạn chế tiếp xúc gần với người nghi ngờ nhiễm bệnh và tiêm phòng vaccine nếu có điều kiện. Đồng thời, cần theo dõi và cách ly kịp thời các trường hợp có triệu chứng nghi ngờ để tránh lây lan dịch bệnh.