PrEP và PEP khác nhau chỗ nào, cách dùng, ai nên dùng?

Trong phòng ngừa HIV, PrEP và PEP là hai phương pháp hiệu quả và ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa hai loại thuốc này. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ PrEP và PEP khác nhau chỗ nào, cách sử dụng đúng cách và ai là người nên sử dụng.

PrEP là gì?

PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) là một biện pháp phòng ngừa HIV bằng thuốc uống trước khi có nguy cơ phơi nhiễm. Thuốc PrEP giúp ngăn không cho virus HIV xâm nhập và nhân lên trong cơ thể nếu có tiếp xúc với virus.

Các loại thuốc phổ biến cho PrEP thường chứa hoạt chất Tenofovir và Emtricitabine. Khi sử dụng đều đặn mỗi ngày, PrEP có thể giảm tới 99% nguy cơ lây nhiễm HIV qua đường tình dục.

PEP là gì?

PEP (Post-Exposure Prophylaxis) là phương pháp phòng HIV sau khi đã tiếp xúc với nguy cơ lây nhiễm, ví dụ như quan hệ không an toàn hoặc bị kim tiêm đâm phải.

PEP phải được bắt đầu trong vòng 72 giờ sau khi có nguy cơ, lý tưởng nhất là trong 2 giờ đầu. Thuốc thường là sự kết hợp của 3 loại thuốc ARV và phải uống liên tục trong 28 ngày.

So sánh PrEP và PEP

Ai nên dùng PrEP?

PrEP phù hợp với những người có nguy cơ lây nhiễm HIV cao như:

• Người có bạn tình dương tính với HIV.
• Nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM).
• Người chuyển giới nữ.
• Người có nhiều bạn tình hoặc quan hệ không dùng bao cao su.
• Người sử dụng ma túy qua đường tiêm.
• Phụ nữ bán dâm hoặc người hoạt động mại dâm.

Ai nên dùng PEP?

PEP là lựa chọn cần thiết trong các tình huống khẩn cấp như:

• Quan hệ tình dục không an toàn với người nghi nhiễm HIV.
• Bị xâm hại tình dục.
• Nhân viên y tế bị kim tiêm dính máu đâm phải.
• Tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể từ người nghi nhiễm HIV.

Cách sử dụng PrEP và PEP

🔹 Cách dùng PrEP

• Uống hàng ngày vào một giờ cố định.
• Có thể dùng theo cách “PrEP theo tình huống” (dành cho nam giới quan hệ đồng giới không thường xuyên):
  • Uống 2 viên trước 2–24 giờ khi quan hệ,
  • 1 viên sau 24h,
  • 1 viên sau 48h tính từ liều đầu.
• Phải xét nghiệm HIV âm tính trước khi bắt đầu sử dụng.

🔹 Cách dùng PEP

• Uống càng sớm càng tốt (tốt nhất trong 2 giờ đầu, tối đa 72 giờ sau nguy cơ).
• Uống liên tục trong 28 ngày, không được bỏ liều.
• Tái khám và xét nghiệm HIV định kỳ sau khi kết thúc PEP (thường sau 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng).

Lưu ý khi sử dụng PrEP và PEP

• Không thể thay thế bao cao su – các thuốc chỉ là biện pháp bổ sung.
• Không sử dụng PrEP như PEP và ngược lại.
• Phải tuân thủ liệu trình và hướng dẫn của bác sĩ.
• Cần kiểm tra định kỳ chức năng gan, thận khi sử dụng lâu dài.
• Không tự ý dùng thuốc – cần có sự theo dõi và kê đơn từ cơ sở y tế.

 Kết luận

Cả PrEP và PEP đều là những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa HIV hiệu quả. Tuy nhiên, mỗi phương pháp có mục đích, cách dùng và thời điểm áp dụng khác nhau:

• PrEP là phương pháp phòng ngừa chủ động cho những người có nguy cơ cao.
• PEP là giải pháp khẩn cấp sau khi đã có tiếp xúc với nguy cơ.

Nếu bạn nằm trong nhóm nguy cơ hoặc vừa trải qua một tình huống có thể phơi nhiễm HIV, hãy nhanh chóng liên hệ cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và sử dụng thuốc đúng cách.

👉 Bạn nên chủ động bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng. PrEP và PEP là những “lá chắn” y học hiệu quả, nhưng không thay thế được lối sống an toàn.

ALO CARE – CHĂM SÓC SỨC KHỎE TOÀN DIỆN

📞 Hotline: 1900.638.518 🌍 Website: phongkhamalocare.com