PrEP và PEP – Hai phương pháp dự phòng HIV hiệu quả
1. Hiểu đúng về HIV và tầm quan trọng của dự phòng
HIV là virus gây suy giảm miễn dịch ở người, làm cơ thể mất khả năng chống lại các bệnh nhiễm trùng. Dù chưa có thuốc chữa khỏi hoàn toàn, dự phòng HIV đúng cách giúp giảm nguy cơ lây nhiễm gần như tuyệt đối.
Hai phương pháp dự phòng khoa học và được công nhận rộng rãi hiện nay là PrEP (dự phòng trước phơi nhiễm) và PEP (dự phòng sau phơi nhiễm).
2. PrEP là gì?
PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) là phương pháp uống thuốc kháng HIV hằng ngày để ngăn ngừa virus xâm nhập vào cơ thể trước khi tiếp xúc với nguy cơ lây nhiễm.
Các nghiên cứu cho thấy, nếu sử dụng đúng hướng dẫn, PrEP có thể giảm đến 99% nguy cơ lây HIV qua đường tình dục.
Khi nào nên dùng PrEP?
Có bạn tình nhiễm HIV.
Thường xuyên quan hệ không dùng bao cao su.
Có nhiều bạn tình hoặc bạn tình có nguy cơ cao.
Người hành nghề tình dục, MSM, chuyển giới nữ.
Lưu ý khi dùng PrEP
Cần xét nghiệm HIV âm tính trước khi bắt đầu.
Uống thuốc đều đặn mỗi ngày để đạt hiệu quả tối đa.
Tái khám định kỳ 3 tháng/lần để kiểm tra sức khỏe.
3. PEP là gì?
PEP (Post-Exposure Prophylaxis) là biện pháp can thiệp khẩn cấp sau khi có nguy cơ phơi nhiễm HIV, chẳng hạn như:
Quan hệ không an toàn với người có nguy cơ cao.
Bị kim tiêm, vật sắc nhọn dính máu đâm phải.
Tai nạn nghề nghiệp liên quan đến máu hoặc dịch cơ thể.
Thời gian vàng dùng PEP
Trong vòng 72 giờ sau phơi nhiễm (càng sớm càng tốt, lý tưởng là trong 2 giờ đầu).
Uống thuốc liên tục trong 28 ngày theo chỉ định bác sĩ.
Tái khám, xét nghiệm HIV lại sau 1–3 tháng.
4. PrEP và PEP khác nhau như thế nào?
Tiêu chí
PrEP
PEP
Thời điểm sử dụng
Trước khi có nguy cơ
Sau khi phơi nhiễm
Mục đích
Dự phòng chủ động
Dự phòng khẩn cấp
Hiệu quả
Giảm đến 99% nếu dùng đều đặn
Hiệu quả cao nếu dùng sớm trong 72h
Thời gian dùng thuốc
Hằng ngày, lâu dài
28 ngày liên tục
Đối tượng
Người có nguy cơ cao, bạn tình HIV dương tính
Bất kỳ ai vừa có nguy cơ phơi nhiễm
5. Cách bảo vệ sức khỏe toàn diện
Dù PrEP và PEP rất hiệu quả, không phương pháp nào thay thế hoàn toàn bao cao su, xét nghiệm định kỳ và lối sống an toàn. Hãy kết hợp nhiều biện pháp để bảo vệ bản thân và cộng đồng.
6. Tư vấn PrEP và PEP tại Phòng khám ALO CARE
Tại Phòng khám ALO CARE, đội ngũ bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm và tư vấn viên HIV/AIDS luôn sẵn sàng:
Thăm khám, xét nghiệm nhanh HIV và các bệnh lây qua đường tình dục.
Tư vấn cá nhân hóa về PrEP, PEP, cách dùng và theo dõi sức khỏe.
Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên Tiêu) là thời điểm “vọng nguyệt”, khi năng lượng đất trời biến chuyển mạnh mẽ nhất đầu năm. Bên cạnh những nghi lễ cúng bái, nhiều khách hàng đã gửi thắc mắc về cho ALO CARE rằng: “Liệu việc quan hệ nam nữ vào ngày này có gây vận xui […]
Trong y học, có những cột mốc thời gian được gọi là “thời điểm vàng”, và với dự phòng HIV, đó chính là 72 giờ sau phơi nhiễm. Việc sử dụng PEP (Dự phòng sau phơi nhiễm) không đơn thuần là uống thuốc, mà là một cuộc chạy đua vũ trang giữa dược phẩm và […]
“Đi khám có bị hỏi về đời tư không?”, “Bác sĩ có ánh mắt khác lạ khi biết xu hướng tính dục của mình không?”, “Liệu thông tin của mình có bị lộ ra ngoài?”… Đây là những câu hỏi luôn thường trực trong tâm trí của nhiều bạn thuộc cộng đồng LGBT+ khi gặp […]
Việc nghi ngờ bản thân có nguy cơ phơi nhiễm HIV gây ra tâm lý cực kỳ căng thẳng. Câu hỏi lớn nhất lúc này thường là: “Nên làm xét nghiệm nào?” và “Bao lâu thì xét nghiệm mới chính xác?”. Hiểu rõ sự khác biệt giữa Test nhanh và Xét nghiệm Combo sẽ giúp […]